१२ चैत, काठमाडौं । कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयको योजनाअनुसार प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले बिहीबार नेपाल पशुपन्छीजन्य उत्पादनमा आत्मनिर्भर भएको घोषणा गरेका छन् ।
बिहीबार आयोजित भव्य कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री ओलीले धुलो दूध, बटर, अण्डा र मासुजन्य (कुखुरा) गरी चार उत्पादनमा मुलुक आत्मनिर्भर भएको बताएका हुन् । स्वदेशमै प्रशस्त मात्रामा उत्पादन भएकाका कारण विदेशबाट पशुपन्छीजन्य उत्पादन आयात जरुरी नभएको र आयात पनि नभएको सरकारको दाबी छ ।
तर भन्सारको तथ्यांकले भन्छ, बटर र धुलो दूधको आयात उच्च छ । चालु आर्थिक वर्षको आठ महिनामा मात्र करिब डेढ अर्ब हाराहारीको बटर र धुलो दूध आयात भएको छ ।
आत्मनिर्भरताको दाबी
बिहीबार गरिएको घोषणाअनुसार धुलो दूध, बटर, अण्डा र मासुजन्य ( कुखुरा, खसी र बंगुर) उत्पादन मुलुकको मागलाई धान्न सक्ने अवस्थामा छ ।
संयुक्त राष्ट्रसंघको विश्व खाद्य तथा कृषि संगठनको अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार एउटा मानिसलाई आवश्यक पर्ने यी वस्तुको वाषिर्क औसत परिमाण र उत्पादन अवस्थाका आधारमा नेपाललाई आत्मनिर्भर मुलुकको रुपमा घोषणा गरिएको हो ।सरकारले आत्मनिर्भर घोषणा गरेको पाउडर दूध पनि लाखौं किलो आयात भएको तथ्यांक छ । चालु आर्थिक वर्षको आठ महिनामा मात्रै नेपाल भित्रिएको पाउडर दूधको परिमाण ११ लाख ८२ हजार २५३ किलो रहेको विभागले जनाएको छ
संगठनले प्रतिव्यक्ति प्रति वर्ष न्यूनतम ९१ लिटर दूध, १४ किलो मासु, ४८ गोटा अण्डा उपभोग गर्नुपर्ने तोकेको छ । हाल नेपालमा प्रति व्यक्ति प्रति वर्ष ७९ लिटर दूध, १८.१ किलो मासु र ६१ गोटा अण्डाको उपलब्धता हासिल भएको सरकारी दाबी छ ।
मन्त्रालयको तथ्यांकअनुसार देशभर २३ लाख १ हजार मेट्रिक टन दूध, ५ लाख ४८ हजार मेट्रिक टन मासु, १ अर्ब ६१ करोड गोटा अण्डा र ९१ हजार मेट्रिक टन माछा उत्पादन भएको छ ।
हालको प्रचलित बजार मूल्यको आधारमा दूधबाट करिब १ खर्ब २२ अर्ब, मासुबाट २ खर्ब ७५ अर्ब, अण्डाबाट १७ अर्ब र माछाबाट ३७ अर्ब गरी कुल ४ खर्ब ५० अर्ब रुपैयाँ बराबरको आयात प्रतिस्थापन भएको मन्त्रालयको दाबी छ ।
यस्तै प्रत्येक वर्ष ५ लाख देखि ६ लाखको हाराहारीमा आयात हुने बाख्रा हाल ९७ प्रतिशतले घटेको र राँगा भैंसीको आयात विगत दुई वर्ष यता शून्यमा झरेकाे मन्त्रालयको दाबी छ ।
के नेपाल आत्मनिर्भर छ ?
भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार अण्डा र कुखुराको मासुबाहेकमा नेपाल आत्मनिर्भर देखिन्न । चालु आर्थिक वर्षको आठ महिनामा मात्रै ४९ करोड ६५ लाख रुपैयाँ भन्दा धेरै मूल्य बराबरको ९३ हजार २५० किलो बटर नेपालले आयात भएको छ । सो परिमाणको बटर आयात गर्दा सरकारले २८ करोड ८९ लाख रुपैयाँ बराबरको राजश्व संकलन गरेको विभागको विवरणमा देखिन्छ ।
सरकारले आत्मनिर्भर घोषणा गरेको अर्को पाउडर दूध पनि लाखौं किलो आयात भएको तथ्यांक छ । चालु आर्थिक वर्षको आठ महिनामा मात्रै नेपाल भित्रिएको पाउडर दूधको परिमाण ११ लाख ८२ हजार २५३ किलो रहेको विभागले जनाएको छ ।
उक्त परिमाणको पाउडर दूध आयात गर्न ८१ करोड ३० लाख ७० हजार रुपैयाँ भन्दा धेरै रकम खर्चिएको विभागको तथ्यांकमा छ ।
सरकारले घोषणा गरेको मध्ये पाउडर दूधको आत्मनिर्भरता सत्य नभएको केन्द्रीय दुग्ध उत्पादक सहकारी संघ पनि बताउँछन् । चितवन, विराटनगर र पोखरामा गरेर तीन वटा उद्योगले वार्षिक २८ सय मेट्रिक टन पाउडर उत्पादन गर्ने गरेको र बजारको माग वार्षिक चार हजार मेट्रिक टन भन्दा धेरै रहेको संघका अध्यक्ष नारायण देवकोटा बताउँछन् । ‘नेपालमा भएका उद्योगहरूको उत्पादनको आधारमा अझै बजारमा १२ सय मेटि्रक टन पाउडर दूधको कमी देखिन्छ’, देवकोटाले भने ।‘प्रधानमन्त्री ओली जीले जनतालाई भ्रम फैलाउन खोज्नु भयो, यो सस्तो लोकप्रियताका लागि मात्रै हो, तथ्यांकले यो विषय बोल्दैन’
विज्ञ भन्छन् : सरकारले भ्रम फैलायो
कृषि क्षेत्रका विज्ञहरू आत्मनिर्भरताको घोषणा गरेर सरकारले सस्तो लोकप्रियताका लागि भ्रम छरेको बताउँछन् । सरकारले प्रस्तुत गरेको विवरणले काठमाडौं र चितवनको मात्रै माग र आपूर्ति अवस्था झल्किने कृषि विज्ञ डा. कृष्णप्रसाद पौडेल बताउँछन् । सरकारले आज घोषणा गरेको वस्तुहरू आत्मनिर्भरताउन्मुख रहे पनि पूर्ण आत्मनिर्भर भने नरहेको उनको भनाइ छ ।
‘प्रधानमन्त्री ओलीजीले जनतालाई भ्रम फैलाउन खोज्नुभयो, यो सस्तो लोकप्रियताका लागि मात्रै हो, तथ्यांकले यो विषय बोल्दैन’, डा. पौडेलले भने ।
पाउडर दूध बाहेकको अन्य वस्तुहरूको आत्मनिर्भरता भने उत्पादन भन्दा पनि कानूनले ल्याउन निषेध गरेकाले सरकारले दाबी गरेको हुनसक्ने उनको भनाइ छ । आत्मनिर्भर घोषणा गरेको वस्तुको आयात तथ्यांक सरकारले नपढेको खाद्यका लागि कृषि अभियानका संयोजक उद्धव अधिकारी बताउँछन् ।
‘सरकारले घोषणा गरेको वस्तुको आयात र त्यसका लागि चाहिने कच्चा पदार्थको आयात अर्बौंमा छ, सरकारले किन झुट बोल्नुपर्यो,’ अधिकारीले प्रश्न गरे । यो समाचार Onlinekhabar मा लेखिएको छ ।
