पूजा बेल्वासे, १३ चैत, काठमाडौँ । नेपाल राष्ट्र बैंकले गएको माघ महिनाको मूल्य वृद्धिको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको छ। राष्ट्र बैंकका अनुसार माघ महिना २.७ प्रतिशत मात्रै मूल्य वृद्धि रहेको छ । यो वर्ष साउनदेखि माघसम्मको औसत मूल्य वृद्धि भने ३.५८ प्रतिशत मात्रै रहेको छ । यो सोही अवधिको गत वर्षको भन्दा कम मूल्य वृद्धि हो । गत वर्ष साउनदेखि माघसम्मको औसत मूल्य वृद्धि भने ६.४ प्रतिशत थियो । मूल्य वृद्धिको मापन यथार्थपरक छ भन्ने स्थापित गर्न त्यसले बजार मूल्यलाई सही रूपमा प्रतिनिधित्व गर्नुपर्छ । तर राष्ट्र बैंकले प्रकाशन गरेको मूल्य वृद्धिको तथ्यांक र बजारभाउ बीच समानता नदेखिएको आम उपभोक्ताको गुनासो छ ।
राष्ट्र बैंकले खाद्य वस्तुको तुलनामा गैर–खाद्य वस्तुको मूल्य वृद्धि अझै कम देखाएको छ । शिक्षाको शुल्क त गत वर्षको तुलनामा ०.५ प्रतिशतले घटेको देखाइएको छ ।
राष्ट्र बैंकका अनुसार घरभाडा र जनउपयोगी सेवाहरू पानी, विद्युत्, दूरसञ्चार, इन्टरनेट लगायतको मूल्य खासै बढेको छैन । लत्ता कपडाको मूल्य वृद्धि गत वर्ष माघको तुलनामा २.८२ प्रतिशतले मात्र बढेको छ ।
स्वास्थ्य क्षेत्रको मूल्य वृद्धि ३.६ प्रतिशत छ । माघयता नेपाल आयल निगमले खाना पकाउने ग्यास लगायत अन्य पेट्रोलियम पदार्थको पनि मूल्य बढाइरहेको छ ।
माघमा निगमले एलपी ग्यासको मूल्य प्रतिसिलिण्डर २५ रुपैयाँ बढाएर १४ सय रुपैयाँ र पेट्रोल तथा डिजेलको मूल्य प्रतिलिटर २ रुपैयाँले बढाएर प्रतिलिटर ११२ रुपैयाँ तथा डिजेल र मट्टितेलको प्रतिलिटर ९५ रुपैयाँ पु¥याएको थियो ।
इन्धनको मूल्य बढ्दा त्यसले आम उपभोक्ताको भातभान्छादेखि ढुवानी भाडाका कारण समग्र उपभोग्य वस्तुको मूल्य माथि लैजान्छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुणाकर भट्टका अनुसार, तरकारीको मूल्यमा आएको गिरावटले समग्र खाद्य तथा पेय समूहको मूल्य कम देखिएको हो ।
‘गत वर्ष माघमा तरकारीको मूल्य ३८.३९ प्रतिशतले बढेको थियो । अहिले त्यो मूल्य १४.७१ प्रतिशतले घटेको छ । बजारमा अहिले तेल र माछामासुको मूल्य अत्याधिक बढेको छ । गत वर्षको माघको तुलनामा तेल तथा घिऊको मूल्य १८.१४ प्रतिशतले बढेको छ भने फलफूलको मूल्य १८.८४ प्रतिशतले बढेको छ । त्यस्तै, दालको मूल्य १०.४१ प्रतिशतले बढेको छ । खाद्यवस्तुको डालोमा ठूलो भार ९६.७५ प्रतिशत भार भएको माछामासुको मूल्य ८.१९ प्रतिशतले बढेको छ । सूर्तीजन्य र मदिराजन्य वस्तुहरूको मूल्य पनि उच्च रूपमा बढेको भएपनि खाद्यवस्तुको डालोमा तिनीहरूको भार न्यून रहेकाले यसले समग्र मूल्य वृद्धिलाई ठूलो प्रभाव नपारेको प्रवक्ता भट्टले बताउँछन् । एकातिर राष्ट्र बैक भन्छ महङगी बढेको छैन् तर अर्को तिर आमउपभोक्ता भने महङगी बढेको बताउँछन् । बानेश्वरमा बस्दै आएकी सन्ध्या बजगाई भन्छिन् हरेक कुरा महङगो भएको छ , भान्सामा पकाउने हरेक कुरा महङगो भएको उनको भनाइ छ ।
अचाक्ली महगी बढेर खाधान्न तरकारी किन्नै नसकिने भएको गौशालामा बस्दै आएकी उमा भण्डारीको भनाइ छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले उपभोक्ता मूल्य वृद्धि चालु आर्थिक वर्ष २०७७–७८ मा ७ प्रतिशत भित्र राख्ने लक्ष्य राखेको छ ।
